Is HKZ verplicht?
Wettelijk niet. Maar via de gemeente en de Wtza in de praktijk meestal wel. Hier is het korte en het lange antwoord.
Het korte antwoord
Nee, HKZ is geen wettelijke verplichting; het is een privaat keurmerk. Toch komen de meeste kleine zorgaanbieders er niet omheen, want de eis komt langs een andere route binnen: de gemeente, het zorgkantoor en de Wkkgz. In de praktijk is HKZ 143 daardoor vaak een harde toegangseis voor gecontracteerde zorg.
Wanneer HKZ in de praktijk nodig is
| Situatie | HKZ nodig? |
|---|---|
| Gecontracteerde Wmo-, Wlz- of Jeugdwet-zorg via de gemeente | Vaak verplicht gesteld |
| Deelname aan een aanbesteding of contractverlenging | Meestal als eis of gunningsvoordeel |
| Wtza-vergunning aanvragen | Kwaliteitssysteem vereist; HKZ is de gangbare invulling |
| Alleen PGB-gefinancierde zorg, geen contract | Niet altijd, maar vaak wel gewenst voor vertrouwen |
De Wkkgz-route
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verplicht iedere zorgaanbieder om een aantoonbaar kwaliteitssysteem te hebben, met onder meer een klachtenregeling, een meldcode en veilige incidentmelding (VIM). De wet schrijft geen specifiek keurmerk voor, maar HKZ 143 is een erkende, concrete manier om aan die plicht te voldoen. Wie HKZ haalt, dekt de Wkkgz-kwaliteitseisen aantoonbaar af.
En de Wtza?
De Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) regelt de vergunning- en meldplicht voor zorgaanbieders. De vergunningplicht geldt sinds 2025 ook voor kleinere aanbieders, en daarbij hoort dat u de kwaliteit van uw zorg op orde en aantoonbaar hebt. Een HKZ-certificaat maakt dat in een keer hard.
Kort door de bocht: niemand kan u wettelijk dwingen HKZ te halen, maar zonder keurmerk komt u bij veel gemeenten de deur niet door. Regel het voor u het nodig hebt, niet als de aanbesteding al loopt.
Wilt u weten wat het kost en hoe u het zelf regelt zonder duur adviesbureau? Lees wat kost HKZ-certificering en HKZ zelf behalen.